ALKMAAR - De oudste en meest iconische kaasmarkt van Nederland, daar wil je zeker geweest zijn! Jaarlijks trekt de Alkmaarse Kaasmarkt duizenden bezoekers van over de hele wereld. Dit indrukwekkende schouwspel, met een plein vol kaas en de kenmerkende kaasdragers, biedt een unieke kijk op een eeuwenoude traditie. Wie voorbij de drukte en toeristische aantrekkingskracht kijkt, ziet een rijke geschiedenis, gekoesterd en in stand gehouden door een toegewijde groep trotse Alkmaarders.


Oudste én grootste kaasmarkt van Nederland

De oorsprong van de kaasmarkt gaat terug tot 1365, toen Alkmaar het weegrecht kreeg en nog maar één weegschaal had. In 1612 waren dit er al vier, en het aantal bleef groeien naarmate de markt zich verder ontwikkelde. In 1593 werd het Kaasdragersgilde van Alkmaar opgericht, dat sinds 2017 als immaterieel erfgoed erkend wordt.

"Wist je dat in de Middeleeuwen bijna iedereen een gilde oprichtte voor zijn beroep? Van smeden tot bierbrouwers – en dus ook voor kaasdragers!"

Om trots op te zijn

Wat is het Kaasdragersgilde eigenlijk? Je hebt er vast wel eens van gehoord, maar wat houdt het precies in? Het gilde van Alkmaar bestaat uit zo’n 30 kaasdragers en de kaasvader. Binnen het gilde zijn vier groepen actief, zogeheten ‘vemen’. Elk veem heeft een kleur: groen, rood, blauw of geel. Bij welk veem de kaasdragers horen, zie je aan de kleur van de hoeden en de berrie die ze dragen. De hoed van de kaasvader is oranje, zodat je hem goed kunt herkennen.

Het gilde speelt een belangrijke rol in het behouden van de traditie van de kaasmarkt, waarbij kaasdragers in traditionele kleding de kazen van de marktplaats naar de kaasboeren en -kopers transporteren.

“De bijnamen van de kaasdragers worden gekozen op basis van beroepen, uiterlijke kenmerken of gedrag. Zo is kaasvader Willem Borst de ‘Voorzanger’, omdat hij graag liedjes inzet.”

Eerste Kaasmarkt van het seizoen

De Alkmaarse Kaasmarkt blijft tot op de dag van vandaag een belangrijke en historische traditie. De eerste kaasmarkt van dit seizoen vindt plaats op vrijdag 28 maart. Dit moment markeert niet alleen het begin van een nieuw seizoen, maar ook een voortzetting van eeuwenoude tradities.

"Bij het Kaasdragersgilde is op tijd komen een serieuze zaak. Wie zich niet op tijd meldt, komt niet alleen op het beroemde Schandbord, maar moet ook een boete betalen. Het is dus vroeg uit de veren voor de kaasdragers!"

Al om 07.00 uur staan de kaaszetters paraat in het historische Waaggebouw, waar de sfeer van de kaasmarkt langzaam op gang komt. Aan het roer van het gilde staat de Kaasvader, de man die alles in goede banen leidt. Om precies 10.00 uur klinkt de bel, en dat is het signaal voor de keurmeesters en handelaren om in actie te komen. De kaasmarkt kan beginnen!

Traditiegetrouw start de kaasmarkt met het luiden van de bel. Vroeger deed de knecht dat, nu is deze eervolle taak voor een speciale gast. Bekende Nederlanders, de burgemeester, wethouders – ze komen allemaal voorbij, zolang er maar een linkje is met Alkmaar en/of kaas. Vorig jaar werd de eerste bel van het jaar geluid door de jonge Alkmaarse acteur Hamza Othman, onder andere bekend van Goede Tijden, Slechte Tijden. Wie de eerste belluider van dit jaar zal zijn, blijft nog even geheim, maar dat het weer matcht zoals kaas en augurk op een borrelplank kunnen we wel alvast verklappen.

Tulpenkaasmarkt: Hollandser wordt het niet

Op vrijdag 11 april verandert het Waagplein in Alkmaar in een kleurrijk decor. Tijdens deze kaasmarkt wordt het plein namelijk niet alleen gevuld met 30.000 kilo kaas, maar ook met meer dan 20.000 tulpen. Als je nog geen lentekriebels had, krijg je ze daar ter plekke wel! Na afloop van de kaasmarkt, om 13.00 uur, kunnen bezoekers een mooi bosje tulpen ontvangen die worden uitgedeeld door de vriendelijke kaasmeisjes en -jongens.

De omliggende bollenvelden rond Alkmaar staan rond deze tijd in volle bloei, dus waarom niet meteen een wandeling of fietstocht maken door de regio en genieten van het kleurrijke tafereel? Bij de Alkmaar Store/ VVV in het Waaggebouw vind je diverse wandel- en fietsroutes die je langs de mooiste bollenvelden leiden, van het Land van Leeghwater tot Egmondermeer en andere schilderachtige plekken tussen de kust en de polder.

Let wel op! Het is niet de bedoeling om zomaar een tulpenveld in te lopen of bloemen te plukken, want dat kan de tulpen beschadigen. Maar je kunt natuurlijk volop genieten van het maken van foto’s vanaf de rand van de velden.

Dinsdagavond Kaasmarkt

In de zomer komt de kaasmarkt zelfs 's avonds tot leven! Elke dinsdagavond in juli en augustus is er een sfeervolle avondkaasmarkt. Op het Waagplein is het dan gezellig vertoeven omdat tijdens deze kleinere kaasmarkt de terrassen blijven staan, waardoor je heerlijk met een drankje kunt genieten van het schouwspel.

Om 19.00 uur klinkt de bel en kan de markt beginnen. Een unieke avond vol geschiedenis, handel en gezelligheid!

De Kaasmarkt vindt elke vrijdagochtend van 28 maart tot en met 26 september 2025 plaats, van 10.00 tot 13.00 uur. In juli en augustus vinden de populaire avondkaas-markten plaats op dinsdagavond van 19.00 tot 21.00 uur.

Rondom de Kaasmarkt

Op de Kaasmarkt draait alles om kaas, maar er is zoveel meer te beleven! Rond het Waagplein wordt een sfeervolle ambachtsmarkt vol streekproducten georganiseerd. Je vindt hier niet alleen kraampjes gevuld met kazen, maar ook kraampjes vol lekkernijen zoals poffertjes en stroopwafels. Tussen de eetwaren-kraampjes door kun je snuffelen naar leuke hebbedingen, kunst en natuurlijk nog meer kaas.

Als je de prachtige grachten van Alkmaar bekijkt, zie je een bijzonder tafereel: rondvaartboten en gondels, beladen met kazen, varen langs het plein. Een uniek gezicht dat je even terug in de tijd voert.

Na afloop van de kaasmarkt kun je nog lang nagenieten van een gezellige en bruisende sfeer in het centrum. Plof lekker neer bij de leuke hotspots in de stad of bezoek eens een ‘Kaasmarkt Orgelconcert’ in de Grote Kerk. Je kunt natuurlijk ook een lekker stuk kaas halen bij één van de vele speciaalzaken om hier heerlijk thuis, in alle rust, van te genieten.

Hollands Kaasmuseum: Duik in de wereld van kaas!

Heb je er na die 30.000 kilo kaas nog steeds geen genoeg van? Breng dan een bezoek aan het Hollands Kaasmuseum, waar je alles leert over de rijke kaastraditie van de stad en regio. Want wat maakt de Hollandse kaas nu eigenlijk zo bijzonder?

Het Kaasmuseum neemt je op een speelse en interactieve manier mee door de wereld van de Hollandse kaas. Stap voor stap leer je alles over koeien, melk en kaas – wist je bijvoorbeeld dat Nederlanders gemiddeld 22 kilo kaas per persoon per jaar eten? Of dat Miele iets te maken heeft met de zuivelproductie? In de interactieve beleving 'De wereld van Zuivel' ontdek je dat je met melk veel meer kunt doen dan alleen kaas maken. En voor de kinderen zijn er de leukste zuivelspelletjes. Met meertalige displays, een stickerspeurtocht en een kaasquiz in het kaaspakhuis ben jij binnen no time een kaasexpert.

Heb je de kaasmarkt gemist, of bekijk je deze liever op een ander (rustiger) moment? Geen zorgen! Met de kaasmarktkijker kun je het spektakel van de kaasmarkt toch vanuit het museum beleven.

Kortom, het Hollands Kaasmuseum is een leerzaam én leuk uitje voor jong en oud, waar je niet alleen meer leert over kaas, maar ook volop plezier beleeft. Een perfecte manier om de rijke kaastraditie van Alkmaar te ontdekken!

Dit artikel is ook verschenen in onze krant Update